تفسیر مجمع البیان (ترجمه) صفحه 1

ترجمه مجمع البيان في تفسير القرآن جلد ۱

مشخصات كتاب

سرشناسه: بيستوني، محمد، ۱۳۳۷ -

عنوان و نام پديدآور: تفسير مجمع‌البيان جوان (برگرفته از تفسير مجمع‌البيان طبرسي «ره») / تاليف محمد بيستوني.

مشخصات نشر: قم: بيان جوان؛ مشهد: آستان قدس رضوي، شركت به‌نشر، ۱۳۹۰.

مشخصات ظاهري: ۱۰ج.

شابك: دوره ۹۷۸-۶۰۰-۲۲۸-۰۵۸-۹:؛ ج.۱‌۹۷۸-۶۰۰-۲۲۸-۰۵۷-۲:؛ ج.۲‌۹۷۸-۶۰۰-۲۲۸-۰۵۹-۶:؛ ج.۳: ۹۷۸-۶۰۰-۲۲۸-۰۶۲-۶؛ ج.۴:۹۷۸-۶۰۰-۲۲۸-۶۱۰-۹؛ ج.۵‌۹۷۸-۶۰۰-۲۲۸-۰۶۰-۲:؛ ج.۶: ۹۷۸-۶۰۰-۲۲۸-۰۶۳-۳؛ ج.۷: ۹۷۸-۶۰۰-۲۲۸-۰۶۴-۰؛ ج.۸‌۹۷۸-۶۰۰-۲۲۸-۰۸۷-۹:؛ ج.۹: ۹۷۸-۶۰۰-۲۲۸-۰۶۶-۴؛ ج.۱۰‌۹۷۸-۶۰۰-۲۲۸-۰۸۸-۶:

وضعيت فهرست نويسي: فيپا

يادداشت: نويسنده براي تهيه اين كتاب از ترجمه علي كرمي بر كتاب مجمع‌البيان استفاده كرده است.

يادداشت: چاپ قبلي: فراهاني، ۱۳۸۱ - ۱۳۸۲(۳۰ج.).

يادداشت: ج. ۲ - ۱۰ (چاپ اول: ۱۳۹۰) (فيپا).

مندرجات: ج. ۱. شامل جزءهاي ۱ و ۲ و ۳.- ج. ۲. شامل جزءهاي ۴ و ۵ و ۶.- ج.۳. شامل جزءهاي ۷و ۸ و ۹.- ج.۴. شامل جزء‌هاي ۱۱،۱۰ و ۱۲.- ج. ۵. شامل جزءهاي ۱۳ و ۱۴ و ۱۵.-ج. ۶. شامل جزءهاي ۱۶ و ۱۷ و ۱۸.-ج.۷. شامل جزء‌هاي ۱۹ و ۲۰ و ۲۱.-ج.۸. شامل جزءهاي ۲۲ و ۲۳ و ۲۴.-ج.۹. شامل جزء‌هاي ۲۵ و ۲۶ و ۲۷.-ج.۱۰. شامل جزء‌هاي ۲۸و ۲۹ و ۳۰

موضوع: تفاسير شيعه -- قرن ۱۴

شناسه افزوده: كرمي، عليرضا، ۱۳۴۰ -، مترجم

شناسه افزوده: طبرسي، فضل بن‌حسن، ۴۶۸؟ - ۵۴۸ق.. مجمع البيان في تفسير القرآن.

شناسه افزوده: شركت به‌نشر (انتشارات آستان قدس رضوي)

رده بندي كنگره: BP۹۸/ب‌۹۵ت‌۷۶ ۱۳۹۰

رده بندي ديويي: ۲۹۷/۱۷۹

[جلد اول]

علم تفسير قرآن... ص: ۱

اشاره

لغت تفسير موضوع و فائده آن چرا بتفسير نيازمنديم اختلاف سليقه مفسران اقسام تفسير نويسندگان تفسير تا قرن ۱۴ كلمه تفسير، از ماده و ريشه «فسر» بمعناي كشف و روشن نمودن است.

بعضي آن را از اصل «سفر» كه آن نيز عبارت از كشف و ظهور است چنان كه گويند «أسفر الصبح» يعني صبح ظاهر شد، گرفته‌اند.

كلمه تأويل... ص: ۱

كلمه تأويل بمعناي بازگرداندن و از اصل «اوْل» (بازگشتن) جدا شده است قاموس «۱» محيط: تأويل كلام همان تفسير و بيان آن ميباشد، بنا بر اين تأويل با كلمه تفسير در معني فرق ندارد.

قاموس و مجمع البحرين تفسير را بيان مطلب مشكل و پرده برداشتن از آن و تأويل را برگرداندن يكي از دو معنا بديگري ميداند.

اما در اصطلاح دانشمندان كلمه تفسير در دو مورد بكار رفته است:

۱- در فن بديع كه متكلم سخني ميگويد و كلامي ميآورد كه بتنهايي و مستقلًّا معناي مورد نظر از آن فهميده نميشود و نيازمند بجمله و كلام ديگري است كه آن را روشن كند و تفسير نمايد و اين نوع تفسير خود يكي از محسنات معنوي است و در فن بديع از آن بحث شده است و مربوط بفن ماست.

__________________________________________________

(۱) كتاب لغت معروف.

ترجمه مجمع البيان في تفسير القرآن، ج‌۱،

تفسیر مجمع البیان (ترجمه) صفحه 2

۲- در مورد علم قرآن و شرح و شناسايي احكام و معاني آن، و تفسير بدين معني مورد توجه ما است و تعريفهاي مختلفي براي آن بيان شده است بعضي ميگويند:.

تفسير دانستن قواعد و اصولي است كه بسبب آن معاني كلام خدا از امر و نهي و مانند آن فهميده ميشود.

فخر رازي ميگويد: تفسير علمي است كه ميخواهد مراد خدا را از قرآن مجيد روشن كند و همين تعريف را تفتازاني دارد و ميگويد علمي است كه بحث ميكند از احوال الفاظ قرآن از نظر دلالت بر آنچه مراد و منظور از آن است.

ابو حيان براي تفسير تعريفي جامع‌تر و وسيعتر آورده و علم تجويد را در آن داخل كرده است او ميگويد علمي است كه از چگونگي قرائت و خواندن الفاظ قرآن و پي بردن به سؤالات و احكام و حالات كلمات بتنهايي و يا در جمله و معاني آن كلمات در دو حالت بحث ميكند.

زركشي در تعريف تفسير به بيان آنچه تفسير بدان نيازمند است پرداخته و ميگويد تفسير علمي است كه بوسيله آن، كتاب نازل بر قلب محمّد (قرآن) دانسته ميشود و با شناسايي اسباب نزول آيات و ناسخ و منسوخ و در دست داشتن قواعد صرف و نحو و قرائت ميتوان معاني و احكام و حكم آن را فهميد.

علامه تفتازاني هيچكدام از اين تعريفها را نپسنديده و ميگويد اينها باصطلاح جامع و مانع نيستند و خود در تعريف تفسير ميگويد: تفسير شناختن كلام خدا است از نظر قرآن بودن و دلالت آن بر آنچه بطور يقين و يا بصورت گمان مراد و مقصود خدا است.

ولي با توجه به اينكه علم تفسير در ضمن بيان آيات به بيان مسائلي از علوم مختلف مي‌پردازد نمي‌توان براي آن تعريفي كامل و جامع آورد.

موضوع و فائده اين علم... ص: ۲

موضوع علم تفسير، كلام خدا و غرض از آن، بدست آوردن قدرت و توانايي بر استنباط صحيح احكام شرعي از اين كتاب آسماني است.

ترجمه مجمع البيان في تفسير القرآن، ج‌۱،