(۲)
القسم الرابع من سنن أبى داوود من اوّل كتاب الصید حتّى نهایة كتاب الأطعمة

عبدالعظیم البستوى، عبدالعلیم

دكترى حدیث
دانشكده اصول دین دانشگاه الأزهر قاهره
استاد راهنما: شوقى اخضر السید، محمد
۱۴۰۹ق
۴ جلد، عربى

تصحیح و تحقیق بخش چهارم از كتاب سنن أبى‏داوود - كه شامل كتاب صید تا آخر كتاب اطعمه مى‏شود - موضوع مورد بحث این پایان‏نامه است. كار نگارنده در این تحقیق، مستندسازى احادیث، شرح الفاظ غریب احادیث، جداسازى احادیث صحیح از سقیم و بیان علّت هر یك را محور اصلى كار خود قرار داده و با مراجعه به مصادر تحقیق، عمل تصحیح در بخشى از این كتاب را - كه یكى از كتب معتمد اهل سنّت در استنباطات فقهى است - برعهده گرفته است.
این پایان‏نامه، از دو بخش و یك خاتمه تشكیل شده كه هر بخش نیز در بردارنده مباحثى است
بخش اوّل، داراى چهار مبحث است: مبحث اوّل، درباره ابوداوود سجستانى است كه در این مبحث، نگارنده، ضمن معرّفى او و استادان و شاگردانش، شمّه‏اى از زندگانى علمى او را شرح داده، و او را در شمار حافظان قرآن برشمرده، و در ادامه نیز اقوال علما را درباره او بررسى كرده و تألیفاتش را نام برده است. مبحث دوم، درباره معرّفى كتاب سنن أبى داوود و اهمّیتش در بین كتب سنن و مقایسه آن با صحاح ستّه است. نگارنده در این قسمت به بررسى اقوال علما در این باب پرداخته و امتیازات سنن أبى داوود را بر سایر كتب حدیثى اهل سنّت بیان نموده و در ادامه، درباره كیفیت و زمان تألیف این كتاب و علّت منجر به تألیف آن را شرح داده و آورده كه روش ابو داوود در جمع احادیث و جدا نمودن احادیث صحیح از ضعیف، به چه نحو بوده و راویان احادیث، چه كسانى بوده‏اند. همچنین، به تناسب، شرح حال بعضى راویان احادیث ابوداوود را نیز بیان مى‏كند. مبحث سوم، به معرّفى نسخه‏هایى كه محقّق به آنها اعتماد كرده و تحقیق خود را طبق آنها به انجام رسانده، اختصاص دارد و سه نسخه به عنوان نسخه‏هاى مورد اعتماد، معرّفى شده است. مبحث چهارم، درباره روش تحقیق احادیث این پایان‏نامه است. شیوه محقّق در این قسمت، پس از مقابله نسخه‏ها و درج حواشى، شماره‏بندى احادیث از ۱ تا ۱۰۱۷ است و پس از آن، الفاظ مشكل و رجال احادیث را توضیح داده، و سپس با ذكر مصدر روایت، شواهدى نیز براى آن بیان داشته، و در پایان، رتبه و درجه حدیث را از نظر ضعف و قوّت، توضیح داده است.
بخش دوم پایان‏نامه، تحقیق احادیثى است كه ابو داوود در ابواب مختلفه سنن خود آورده، كه به صورت باب‏بندى شده و مرتّب، آنها را نقل مى‏كند. نگارنده ، در پایان براى سهولت در دستیابى به این ابواب، فهرست‏هایى را براى پایان‏نامه خود، تنظیم نموده است.