(۴)
راهنمای استفاده از «الذریعه» در تحقیقات حدیثی

زمانی، سعید

کارشناسی ارشد علوم حدیث
دانشکدۀ علوم حدیث شهر ری
استاد راهنما: رحمان ستایش، محمدکاظم
استاد مشاور: مهدوی راد، محمدعلی
۱۳۸۶
۴۹۳

هدف نگارندۀ این پژوهش، راه‌نمایی در بهره‌گیری بهتر و آسان‌تر از کتاب «الذریعة» در تحقیقات حدیثی است و برای این منظور، پاسخگوی چند پرسش است: آقا بزرگ(ره) معرفی منبع حدیثی را بر چه پایه‌ها و محورهایی استوار نموده است؟ آیا گزارش‌های این کتاب در مورد منابع حدیثی، برای محققان حدیث‌پژوه در شناسایی آنها بسنده است؟ با توجه به این که آقا بزرگ(ره) در بسیاری از موارد بر موضوع تصنیف گزارش شده تصریح ندارد، آیا می‌توان تمام منابع حدیثی معرفی شده در این کتاب را از تصانیف یا موضوعات دیگر تشخیص داد؟ در تدوین فهرست موضوعی منابع حدیثی «الذریعه» به نحوی که بیشترین بهره‌رسانی را به محققان داشته باشد با چه شیوه و ساختاری می‌توان به نتیجه رسید؟ وی در تحقیق خود بر آنست که با بررسی کمّی و کیفی کار ایشان در این حوزه، میزان شمول و دقت آن را مشخص و عینی نماید تا معلوم گردد که این کتاب تا چه اندازه می‌تواند برآورندۀ نیازهای محققان حدیث‌پژوه در شناخت منابع حدیثی و اطمینان‌بخش آنان باشد. به علاوه، نویسنده فهرستی از منابع حدیثی معرفی شده در این کتاب را بر اساس موضوع و به ترتیب تاریخ تدوین آنها ارائه نموده تا ضمن راه‌نمایی به جایگاه تک تک منابع حدیثی معرفی شده در «الذریعه»، سیر تطور تألیفات حدیثی شیعه را نیز بازگو نماید.