(۴)
علل تدلیس در حدیث

رستگار جزی، پرویز

دکتری علوم قرآن و حدیث
دانشگاه تربیت مدرس
استاد راهنما: مهدوی راد، محمدعلی
اساتید مشاور: حجتی، سید محمدباقر؛ غفاری صفت، علی‌اکبر
۱۳۸۱
۵۰۳ ص.

بررسی این امر که آیا به جوامع روایی مسلمانان، مشکل تدلیس راه یافته است؟ علل تدلیس در جوامع روایی اهل سنت کدام است؟ علل برکناری جوامع روایی شیعی از تدلیس چیست؟ و به عبارتی دیگر بررسی علل و زمینه‌های راه‌یابی تدلیس به صحاح شش‌گانۀ اهل سنت و آشکار کردن و اثبات اعتبار و سلامت حدیث شیعه، از جمله اهداف دنبال شده در این تحقیق است.
نگارنده در این پایان‌نامه پس از تعریف تدلیس، انواع و حکم آن، گردآوری نام مدلّسان و نشان دادن نمونه‌های حدیث‌های مدلَّس که در نخستین جلد هر یک از صحاح ششگانه درج شده‌اند، علل و زمینه‌های راهیابی تدلیس به این کتاب‌ها و سپس علل و زمینه‌های برکناری کتب چهارگانۀ شیعه را از نارسایی یاد شده، بررسی نموده است.
نتیجه‌ای که نویسنده از بحث‌های خود می‌گیرد این است که با وجود عنایت تدوین‌کنندگان روایات به سلامت حدیث، احادیث مسلمانان دارای مشکل تدلیس است و نقش حکومت‌ها در ممنوعیت نقل حدیث و اقبال عمومی مسلمانان به نقل حدیث پس از لغو ممنوعیت، حدیث اهل سنّت را دارای مشکل تدلیس کرده است و همچنین حضور مستمر امامان شیعه(ع) و پای‌بند نبودن شیعه به ممنوعیت نقل حدیث، روایات آنان را از مشکل تدلیس برکنار داشته است.