15
تاریخ طبری

(۱) و هم مجاهد گويد:
«روز آن باشد كه كار يك هزار ساله را فرمان دهد و گويد باشد و بباشد و اين
را چنانكه خواهد روز نامد كه فرمود و يك روز پروردگار تو چون هزار سال از
شمار شما باشد».
و به مضمون حديث پيمبر صلى الله عليه و سلم كه خلقت خورشيد و ماه پس
از خلق آسمانها و زمين و چيزهاى ديگر بود از جماعت سلف روايت هست .

و اينك روايتها كه
در اين باب هست

از ابن عباس آورده اند كه خداى به آسمان و زمين گفت:به رغبت يا كراهت
بياييد.گفتند:به اطاعت آمديم يعنى خداى عز و جل به آسمانها گفت:آفتاب و ماه و
ستارگان مرا طالع كنيد.و به زمين گفت:رودها بشكاف و ميوه ها بر آور گفتند:اطاعت مى كنيم.
از قتاده آورده اند كه خداى فرمان خويش را به هر آسمان وحى كرد و آفتاب
و ماه و ستاره و نظم آن را خلق فرمود .
اين حديثها كه از پيمبر آورديم و روايت ديگران معلوم داشت كه خدا
عز و جل آسمانها و زمين را پيش از زمان و روزها و شبها و پيش از آفتاب و ماه
آفريد و خدا بهتر داند.

سخن در اينكه زمان و شب و روز نابود
شود و جز خداى تعالى ذكره هيچ نماند

دليل صحت اين سخن گفتهء خداست تعالى ذكره:« كُلُّ منْ عليْها فانٍ `و يبْقى
وجْهُ ربِّك ذُو الْجلالِ و الْإِكْرامِ [۱-۱۲](۵۵:۲۶-۲۷) [۱] يعنى هر چه روى زمين هست فانيست.و ذات
([۱] سورهء ۵۵ آيات ۲۶ و ۲۷)


تاریخ طبری
14

(۱) صلى الله عليه و سلم حديث كند كه فرمود:«خدا نور را روز چهار شنبه آفريد.»و
مقصود از نور،خورشيد است.
اگر كسى گويد:«به پندار تو روز نام وقت ميان طلوع فجر تا غروب آفتاب
است و باز پنداشتى كه خدا آفتاب و ماه را روزها پس از آغاز خلقت اشياء آفريد.
اما وقت ها را كه پيش از خلقت آفتاب و ماه بود روز نام دادى و اگر دليلى بر صحت
اين نباشد،همه ناقض يك ديگر است.»
گوييم:«خداوند اين اوقات را روز ناميده و من نيز چنان كردم و تسميهء آن
به روز در حالى كه آفتاب و ماه نبود چون گفتار او عز و جل است كه فرمود:«در آن
هنگام روزيشان صبح و شب برسد»و آن هنگام صبح و شب نيست زيرا در آخرت
شب نيست و آفتاب و ماه نيست چنانكه او عز و جل فرمود:« و لا يزالُ الّذِين كفرُوا
فِي مِرْيةٍ مِنْهُ حتّى تأْتِيهُمُ السّاعةُ بغْتةً أوْ يأْتِيهُمْ عذابُ يوْمٍ عقِيمٍ [۱-۱۷](۲۲:۵۵) [۱] يعنى و كسانى كه كافرند
پيوسته از آن به شك درند تا ناگهان رستاخيز سويشان بيايد يا عذاب روز عقيم سويشان
بيايد».
و روز رستاخيز را عقيم ناميده كه از پى آن شب نيست.و مدت يك هزار سال
از سالهاى دنيا را كه هر سال دوازده ماه است و روزها به حركت خورشيد و ماه معلوم
شود،روز ناميد،چنانكه مدت روزى اهل بهشت را كه در دنيا به شب و روز اندازه
مى گرفتند صبح و شام نام داد و دانشوران سلف نيز چنين گفته اند.

و اينك خبرى از گفتار
سلف در اين باب بياريم

از مجاهد روايت كرده اند كه خداوند عز و جل كار يك هزار سال را به فرشتگان
فرمان دهد و تا ابد چنين باشد كه فرمود:روزى كه مقدار آن يك هزار سال باشد.
([۱] سورهء ۲۲ آيهء ۵۴)

  • نام منبع :
    تاریخ طبری
    موضوع :
    آسیا
تعداد بازدید : 29417
صفحه از 365
پرینت  ارسال به