201
حیات القلوب

یَشاءُ «۱» یعنی: «می‌دهد خدا پادشاهی خود را به هر که می‌خواهد»، فرمودند که: این آیه در شأن ما نازل شده است «۲».

و فرات بن ابراهیم روایت نموده است از حضرت صادق علیه السّلام در تفسیر این آیه وَ مَنْ یُطِعِ اللَّهَ وَ رَسُولَهُ فَقَدْ فازَ فَوْزاً عَظِیماً «۳» یعنی: «هر که اطاعت کند خدا و رسول او را، پس رستگار شده است رستگاری عظیمی» و فرمود که: مراد اطاعت در ولایت امیر المؤمنین و امامان بعد از اوست «۴».

در تفسیر محمد بن العباس از حضرت موسی بن جعفر علیه السّلام روایت کرده است در تفسیر آیه کریمه قُلْ أَطِیعُوا اللَّهَ وَ أَطِیعُوا الرَّسُولَ فَإِنْ تَوَلَّوْا فَإِنَّما عَلَیْهِ ما حُمِّلَ وَ عَلَیْکُمْ ما حُمِّلْتُمْ «۵» یعنی: «بگو- یا محمد- که: اطاعت کنید خدا و رسول را، پس اگر پشت کنند و قبول نکنند پس بر رسول است آنچه را تکلیف کرده‌اند که تبلیغ رسالت باشد و بر شماست آنچه شما را تکلیف نموده‌اند که اطاعت کنید»، فرمود که: فَإِنَّما عَلَیْهِ ما حُمِّلَ یعنی: بر اوست آنچه تکلیف کرده‌اند او را که بشنود و اطاعت کند و خیانت نکند در رسالت و صبر کند بر آزارهای امّت، و بر شما است که قبول کنید و وفا کنید به عهدها که خدا بر شما گرفته است در امامت علی علیه السّلام و آنچه در قرآن بیان کرده است از واجب بودن اطاعت او، وَ إِنْ تُطِیعُوهُ تَهْتَدُوا «۶» یعنی: «اگر اطاعت کنید- علی را- هدایت می‌یابید»، وَ ما عَلَی الرَّسُولِ إِلَّا الْبَلاغُ «۷» «و نیست بر رسول مگر رسانیدن رسالت خدا را» «۸».

فصل دهم در تأویل آیات نور در اهل بیت علیهم السّلام،

و بیان آنکه ایشانند انوار سبحانی و تأویل مساجد و بیوت مقدسه به خانه‌های ایشان و تأویل ظلمت به اعدای ایشان آیه اولی: اللَّهُ نُورُ السَّماواتِ وَ الْأَرْضِ مَثَلُ نُورِهِ کَمِشْکاةٍ فِیها مِصْباحٌ الْمِصْباحُ فِی زُجاجَةٍ الزُّجاجَةُ کَأَنَّها کَوْکَبٌ دُرِّیٌّ یُوقَدُ مِنْ شَجَرَةٍ مُبارَکَةٍ زَیْتُونَةٍ لا شَرْقِیَّةٍ وَ لا غَرْبِیَّةٍ یَکادُ زَیْتُها یُضِی‌ءُ وَ لَوْ لَمْ تَمْسَسْهُ نارٌ نُورٌ عَلی نُورٍ یَهْدِی اللَّهُ لِنُورِهِ مَنْ یَشاءُ وَ یَضْرِبُ اللَّهُ الْأَمْثالَ لِلنَّاسِ وَ اللَّهُ بِکُلِّ شَیْ‌ءٍ عَلِیمٌ «۱» این آیه کریمه از آیات متشابه است و در تأویل آن وجوه بسیار گفته‌اند؛ امّا ظاهر لفظ آیه آن است که: «حق تعالی نور دهنده آسمانها و زمین است به نور وجود و علم هدایت و انوار ظاهره از کواکب و غیر آنها، مثل و صفت نور خدا مانند مشکاة است- و آن سوراخی است که چراغ را در میان آن می‌گذارند، و بعضی گفته‌اند لوله‌ای است در میان قندیل که فتیله را در میان آن می‌گذارند- و در میان آن مشکاة چراغی بوده باشد، و چراغ در میان قندیلی از آبگینه بوده باشد، و آن قندیل درخشان باشد که گویا ستاره‌ای بسیار روشن است یا ستاره زهره است، و آن چراغ را افروخته باشند از درخت با برکتی که درخت زیتون است، و چنان درخت زیتونی باشد که نه شرقی باشد و نه غربی».

حیاة القلوب، ج‌۵،


حیات القلوب
200

می‌خواهی و بازمی‌ستانی پادشاهی را از هر که می‌خواهی» پس خدا پادشاهی را به بنی امیّه داده است؟ حضرت فرمود که: چنین نیست که مردم فهمیده‌اند، خدا به ما داده است پادشاهی را و بنی امیّه از ما غصب کرده‌اند مانند کسی که جامه‌ای داشته باشد و دیگری به جبر بگیرد، پس آن شخص مالک آن جامه نخواهد بود «۱».

و ایضا از حضرت صادق علیه السّلام روایت کرده که: حق تعالی تأدیب نمود پیغمبرش را موافق خواهش و محبت خود، پس او را خطاب نمود که إِنَّکَ لَعَلی خُلُقٍ عَظِیمٍ «۲» یعنی: «بدرستی که تو بر خلق عظیم هستی» و در جمیع اخلاق حسنه کامل گردیده‌ای، پس مردم را خطاب کرد که ما آتاکُمُ الرَّسُولُ فَخُذُوهُ وَ ما نَهاکُمْ عَنْهُ فَانْتَهُوا «۳» یعنی:

«هر چه رسول عطا کند به شما و امر کند شما را به آن، پس بگیرید آن را و قبول کنید آن را؛ و هر چه شما را از آن نهی کند، منتهی شوید و ترک کنید آن را»، و فرمود که مَنْ یُطِعِ الرَّسُولَ فَقَدْ أَطاعَ اللَّهَ «۴» یعنی: «هر که اطاعت رسول می‌کند پس بتحقیق که اطاعت کرده است خدا را».

پس حضرت فرمود که: رسول خدا صلّی اللّه علیه و آله و سلّم تفویض کرد امر امّت را بسوی علی علیه السّلام و او را امین گردانید بر دین خدا و احکام الهی و امور امّت، پس شما تسلیم کردید و قبول کردید و انکار کردند سایر امّت، پس بخدا سوگند که ما دوست می‌داریم شما را که سخن گوئید هرگاه ما سخن گوئیم و خاموش باشید هرگاه ما خاموش باشیم، و مائیم واسطه میان خدا و شما، و بخدا سوگند که خدا چیزی نداده است به احدی در مخالفت امر ما «۵».

و ابن شهر آشوب روایت کرده است در تفسیر قول حق تعالی وَ اللَّهُ یُؤْتِی مُلْکَهُ مَنْ

حیاة القلوب، ج‌۵،

  • نام منبع :
    حیات القلوب
    موضوع :
    کلام و عقاید
تعداد بازدید : 8206
صفحه از 480
پرینت  ارسال به