289
حیات القلوب

و کلینی به سند معتبر از حضرت صادق علیه السّلام روایت کرده است که: حضرت رسول صلّی اللّه علیه و آله و سلّم فرمود که: ملک عمل بنده را بالا می‌برد شاد و خرم، و چون حسناتش را بالا برد حق تعالی فرماید: ببرید عملش را بسوی سجّین که غرض او از این عمل، غیر من بود «۱».

و ابن ماهیار از حضرت باقر علیه السّلام روایت کرده است در تفسیر قول حق تعالی إِنَّ الْأَبْرارَ لَفِی نَعِیمٍ. وَ إِنَّ الْفُجَّارَ لَفِی جَحِیمٍ «۲» یعنی: «بدرستی که ابرار و نیکوکاران در نعیم بهشتند و فجّار و کافران در آتش افروخته جهنمند»، حضرت فرمود که: ابرار، مائیم؛ و فجّار، دشمنان مایند «۳».

و ایضا روایت کرده است در تفسیر وَ ما أَدْراکَ ما عِلِّیُّونَ. کِتابٌ مَرْقُومٌ «۴» تا آخر آیه، یعنی مرقوم است به خیر که محبت محمد و آل محمد علیهم السّلام است «۵».

و ایضا روایت کرده است از ابن عباس در تفسیر آیه کریمه أَمْ نَجْعَلُ الَّذِینَ آمَنُوا وَ عَمِلُوا الصَّالِحاتِ کَالْمُفْسِدِینَ فِی الْأَرْضِ أَمْ نَجْعَلُ الْمُتَّقِینَ کَالْفُجَّارِ «۶» یعنی: «آیا می‌گردانیم آنان را که ایمان آورده‌اند و کرده‌اند اعمال شایسته مانند افساد کنندگان در زمین یا می‌گردانیم پرهیزکاران را مانند بدکاران».

ابن عباس گفت که: آنها که ایمان آورده‌اند و اعمال صالحه کرده‌اند، علی علیه السّلام و حمزه و عبیده است؛ و افساد کنندگان در زمین، عتبه و شیبه و ولیدند که بدست آنها کشته شدند؛ و پرهیزکاران، علی علیه السّلام و اصحاب اویند؛ و فجّار، معاویه و اصحاب او «۷».

فصل چهاردهم در بیان اخباری که در باب تأویل صراط و سبیل و اشباه اینها به ائمه هدی علیهم السّلام وارد شده است‌

در تفسیر حضرت امام حسن عسکری علیه السّلام و معانی الاخبار مذکور است که: حضرت فرمود در تفسیر قول حق تعالی اهْدِنَا الصِّراطَ الْمُسْتَقِیمَ «۱» یعنی: دائم گردان از برای ما توفیق خود را که به آن اطاعت تو کردیم در ایّام گذشته خود تا اطاعت کنیم تو را در آینده عمرهای خود، و صراط مستقیم یعنی راه راست و آن دو صراط است: یکی صراط دنیا است و دیگری صراط در آخرت؛ امّا صراط مستقیم دنیا آن است که از غلو پست‌تر باشد و از تقصیر بلندتر باشد و راست باشد و میل بسوی چیزی از باطل نداشته باشد، و صراط دیگر راه مؤمنان است بسوی بهشت در آخرت که راست است و میل نمی‌کند از بهشت بسوی جهنم و نه غیر جهنم.

حضرت صادق علیه السّلام فرمود که: یعنی ارشاد کن ما را بسوی راه راست و بسوی ملازمت راهی که می‌رساند این کس را بسوی محبت تو و می‌رساند به دین تو و مانع است از آنکه متابعت خواهشهای نفس خود بکنیم یا عمل کنیم به رأیهای خود و هلاک شویم «۲».

صِراطَ الَّذِینَ أَنْعَمْتَ عَلَیْهِمْ «۳» فرمودند که: یعنی بگوئید: هدایت کن ما را به راه آن جماعتی که انعام کرده‌ای بر ایشان به توفیق دادن از برای دین خود و طاعت خود،

حیاة القلوب، ج‌۵،


حیات القلوب
288

در کتاب خدا إِنَّ الْأَبْرارَ* واقع شده پس بخدا سوگند که اراده نکرده است مگر علی بن ابی طالب و فاطمه و من و حسین علیهم السّلام را، زیرا که ما نیکوکارانیم با پدران و مادران خود و دلهای ما بلند شده به طاعتها و نیکیها و بیزار شده از دنیا و محبت آن و اطاعت کرده‌ایم خدا را در جمیع فرایض او و ایمان کامل آورده‌ایم به یگانگی او و تصدیق تمام کرده‌ایم رسول او را «۱».

و از حضرت کاظم علیه السّلام روایت کرده است که: «فجّار» آنهایند که فجور کرده‌اند در حقّ ائمه علیهم السّلام و عدوان و طغیان کرده‌اند در حقّ ایشان «۲».

و در مجمع البیان از حضرت رسول صلّی اللّه علیه و آله و سلّم روایت کرده است که: «سجّین» پست‌تر چاهی است در جهنم که سرش گشوده است؛ و «فلق» چاهی است در جهنم که سرش پوشیده است «۳».

و از حضرت باقر علیه السّلام روایت کرده است: امّا مؤمنون پس بالا می‌برند اعمال ایشان و ارواح ایشان را بسوی آسمان پس گشوده می‌شود برای ایشان درهای آسمان؛ و امّا کافر پس عمل و روح او را بالا می‌برند تا آنکه به آسمان می‌رسد پس منادی ندا می‌کند که:

ببرید آن را بسوی سجّین و آن وادیی است در حضرموت که آن را برهوت می‌گویند «۴».

و علی بن ابراهیم از حضرت باقر علیه السّلام روایت کرده است که: سجّین، زمین هفتم است؛ و علّیّون؛ آسمان هفتم است «۵».

و از حضرت امام حسن علیه السّلام روایت کرده است که: مردم محشور می‌شوند نزد صخره بیت المقدس پس اهل بهشت از جانب راست صخره محشور می‌گردند و جهنم را از جانب چپ صخره در منتهای زمین هفتم قرار می‌دهند، و فلق و سجین در آنجا است «۶».

حیاة القلوب، ج‌۵،

  • نام منبع :
    حیات القلوب
    موضوع :
    کلام و عقاید
تعداد بازدید : 8179
صفحه از 480
پرینت  ارسال به