331
حیات القلوب

کرده است که: یعنی می‌گردانید شکر شما آن نعمتی را که روزی کرده است خدا به شما و منّت گذاشته است بر آن به شما به محمد و آل محمد علیهم السّلام آنکه تکذیب می‌کنید به وصیّ او علی بن ابی طالب علیه السّلام؟ فَلَوْ لا إِذا بَلَغَتِ الْحُلْقُومَ. وَ أَنْتُمْ حِینَئِذٍ تَنْظُرُونَ «۱» یعنی:

پس چرا در وقتی که جان برسد به گلو در وقت مرگ و شما در آن هنگام می‌نگرید و نظر می‌کنید به وصیّ او امیر المؤمنین علیه السّلام که بشارت می‌دهد دوست خود را به بهشت و دشمن خود را به جهنم، وَ نَحْنُ أَقْرَبُ إِلَیْهِ مِنْکُمْ «۲» فرمود که: یعنی من نزدیکترم بسوی امیر المؤمنین علیه السّلام از شما، وَ لکِنْ لا تُبْصِرُونَ «۳» «لکن شما نمی‌بینید» «۴».

فصل هیجدهم در بیان اخباری است که در تأویل شمس و قمر و نجوم و بروج و امثال آنها به ائمه علیهم السّلام وارد شده است‌

علی بن ابراهیم از حضرت امام رضا علیه السّلام روایت نموده است که: در تأویل آیات سوره الرحمن الرَّحْمنُ. عَلَّمَ الْقُرْآنَ فرمود که: یعنی خداوند رحمان تعلیم کرد به محمد صلّی اللّه علیه و آله و سلّم قرآن را.

خَلَقَ الْإِنْسانَ. عَلَّمَهُ الْبَیانَ فرمود که: یعنی تعلیم کرد امیر المؤمنین علیه السّلام را آنچه مردم به آن محتاجند.

الشَّمْسُ وَ الْقَمَرُ بِحُسْبانٍ فرمود که: یعنی آن دو ملعون که مخالفان آفتاب و ماه‌اند خود می‌دانند در عذاب خدا خواهند بود.

وَ النَّجْمُ وَ الشَّجَرُ یَسْجُدانِ یعنی: نجم و شجر سجده می‌کنند، یعنی عبادت خدا می‌کنند، و مراد به نجم، حضرت رسول صلّی اللّه علیه و آله و سلّم است، و شاید بنا بر این «شجر» کنایه از ائمه علیهم السّلام بوده باشد.

وَ السَّماءَ رَفَعَها وَ وَضَعَ الْمِیزانَ یعنی: «آسمانها را بلند کرد و قرار داد ترازو را که چیزها را بسنجد»، فرمود که: سماء کنایه از حضرت رسول صلّی اللّه علیه و آله و سلّم است که حق تعالی او را بالا برد بسوی خود، و میزان کنایه از حضرت امیر المؤمنین علیه السّلام است که ترازوی عدالت است و حق تعالی از برای خلق نصب نموده است.

أَلَّا تَطْغَوْا فِی الْمِیزانِ «که طغیان مکنید در ترازو»، فرمود که: یعنی معصیت امام

حیاة القلوب، ج‌۵،


حیات القلوب
330

و نه رحمت را نزد خود ذخیره کرده است برای محمد صلّی اللّه علیه و آله و سلّم و علی علیه السّلام و عترت ایشان، و یک رحمت را پهن کرده است بر سایر موجودات «۱».

آیه دوازدهم: در مناقب از حضرت باقر و صادق علیهما السّلام روایت نموده است در تفسیر ذلِکَ فَضْلُ اللَّهِ یُؤْتِیهِ مَنْ یَشاءُ* «۲» و قول حق تعالی وَ لا تَتَمَنَّوْا ما فَضَّلَ اللَّهُ بِهِ بَعْضَکُمْ عَلی بَعْضٍ «۳» که ترجمه آیه اولی آن است که: «این فضل خداست می‌دهد به هر که می‌خواهد»، و ترجمه آیه ثانیه آن است که: «آرزو نکنید آنچه را خدا تفضیل داده است به آن بعضی از شما را بر بعضی»، فرمودند که: این دو آیه در شأن اهل بیت نازل شده است «۴».

آیه سیزدهم: وَ لِتُکَبِّرُوا اللَّهَ عَلی ما هَداکُمْ وَ لَعَلَّکُمْ تَشْکُرُونَ «۵» یعنی: «و از برای آنکه خدا را به بزرگی یاد کنید به آنچه شما را هدایت نموده است و شاید شما شکر کنید».

در محاسن روایت کرده است که: مراد از شکر، معرفت- اصول دین- است «۶»، یا معرفت ولایت ائمه علیهم السّلام است.

و ایضا در تفسیر این آیه وَ لا یَرْضی لِعِبادِهِ الْکُفْرَ وَ إِنْ تَشْکُرُوا یَرْضَهُ لَکُمْ «۷» یعنی:

«خدا نپسندیده است برای بندگانش کفر را، و اگر شکر نمائید او را می‌پسندد آن را از برای شما»، فرمود که: کفر، مخالفت ائمه کردن است؛ و مراد از شکر، ولایت ائمه و معرفت ایشان است «۸».

آیه چهاردهم: وَ تَجْعَلُونَ رِزْقَکُمْ أَنَّکُمْ تُکَذِّبُونَ «۹»، در تأویل الآیات روایت

حیاة القلوب، ج‌۵،

  • نام منبع :
    حیات القلوب
    موضوع :
    کلام و عقاید
تعداد بازدید : 8195
صفحه از 480
پرینت  ارسال به