1019
ترجمه تفسیر المیزان

" أَ وَ لَمْ يَرَوْا إِلَي الطَّيْرِ فَوْقَهُمْ صافَّاتٍ وَ يَقْبِضْنَ ما يُمْسِكُهُنَّ إِلَّا الرَّحْمنُ إِنَّهُ بِكُلِّ شَيْ‌ءٍ بَصِيرٌ" منظور از اينكه" طير فوق انسانها باشند" اين است كه بالاي سر انسان در هوا پرواز مي‌كنند، و منظور از كلمه" صافات" و كلمه" يقبضن" اين است كه مرغان در هوا بال خود را باز مي‌كنند، و سپس مي‌بندند، و اگر اين دو كلمه را به صيغه جمع آورد، با اينكه سخن از طير- مفرد- داشت نه طيور، بدان جهت بود كه مراد از كلمه" طير" جنس مرغان است، نه يك مرغ.

و جمله" ما يُمْسِكُهُنَّ إِلَّا الرَّحْمنُ" به منزله جواب است از سؤالي تقديري و فرضي، گويا شخصي پرسيده: منظور قرآن از اينكه توجه مردم را به سوي پرواز طيور و باز و بسته شدن بالهاي آنها در هوا جلب كرده چيست؟ در اين جمله پاسخ داده كه منظور اين است كه بفهمند جز خدا كسي طيور را در فضا نگه نمي‌دارد.

گو اينكه ماندن طيور در فضا و ساقط نشدن آنها مستند به اسبابي طبيعي است، هم چنان كه ماندن انسان در زمين هم همين طور است، و ماندن و شنا كردن ماهي‌هاي سنگين وزن در روي آب نيز اينطور است، و همه امور طبيعي همين طور مستند به اسباب و علل طبيعي است، و ليكن همه اين علل طبيعي به خداي تعالي منتهي مي‌شود، و به همين جهت صحيح است كه ماندن مرغان در هوا را به خدا نسبت دهيم. خواهي گفت: اين اختصاص به مرغان ندارد، چرا در آيه خصوص مرغان را نام برد؟ جوابش اين است كه بعضي از اسباب طبيعي

ترجمه الميزان، ج‌۱۹،


ترجمه تفسیر المیزان
1018

معناي انكار باشد، و اين آيه نظير شاهدي است كه بر صدق جمله" فَسَتَعْلَمُونَ كَيْفَ نَذِيرِ" شهادت داده، وعيد و تهديد آن را تصديق مي‌كند.

و معناي آيه اين است كه امت‌هاي منقرض گذشته آيات مرا تكذيب كردند، پس چگونه بود عقوبت من و دگرگون ساختن نعمتم؟ و يا چگونه بود انكار من بر آنان كه هلاك و منقرضشان كردم؟

در اين آيه التفاتي از خطاب به غيبت به كار رفته، در آيات جلوتر مردم كافر مورد خطاب قرار گرفته بودند، و در اين آيه غايب به حساب آمده‌اند" مِنْ قَبْلِهِمْ- قبل از ايشان"، و نكته اين التفات براي آن است كه اشاره كند به اينكه كفار به خاطر جهالت و اهمالشان در تدبر در آيات ربوبيت خدا، و بي‌باكيشان نسبت به خشم پروردگارشان كوچكتر از آنند كه خدا با آنان سخن بگويد، و آنان را به چنين شرافتي مشرف سازد، بدين جهت از آنان روي گردانيده معارفي را كه مي‌خواست بيان كند، به پيامبرش خطاب كرد.

[ذكر آيت پرواز پرندگان (أَ وَ لَمْ يَرَوْا إِلَي الطَّيْرِ..." و بيان وجه اينكه فرمود جز خدا كسي طيور را در فضا نگه نمي‌دارد].....

  • نام منبع :
    ترجمه تفسیر المیزان
    موضوع :
    قرن 14
تعداد بازدید : 23399
صفحه از 1598
پرینت  ارسال به