1137
ترجمه تفسیر المیزان

در اينكه براي اثبات حقانيت قرآن در ميان همه سوگندها سوگند به" ما تبصرون و ما لا تبصرون" را انتخاب فرموده، مناسبتي با مقام هست، كه بر كسي پوشيده نيست، براي اينكه نظام واحد حاكم بر عالم، نظامي كه اجزاي جاري آن همه به هم مربوطند، حكم مي‌كند بر اينكه صانع همه يكي است، و همه به سوي او در حركتند، و نيز حكم مي‌كند به صحت همه آثار و احكام توحيد، از مساله بعث رسل و انزال كتب گرفته، تا اينكه قرآن بهترين كتاب آسماني است، چون تمامي دعوت‌هايش به سوي حق و به سوي طريق مستقيم است.

از آنچه گذشت روشن شد كه آنچه بعضي از مفسرين در تفسير جمله" بِما تُبْصِرُونَ وَ ما لا تُبْصِرُونَ" گفته‌اند، و ذيلا از نظر خواننده مي‌گذرد، درست نيست.

بعضي «۱» گفته‌اند: منظور از جمله اول خلائق، و از جمله دوم خالق است. ولي سياق با اين تفسير سازگاري ندارد.

بعضي «۲» ديگر گفته‌اند: مراد از اولي نعمت‌هاي ظاهري، و از دومي نعمت‌هاي باطني است.

و بعضي «۳» ديگر گفته‌اند: مراد از اولي جن و انس و از دومي ملائكه و يا مراد از اولي اجسام و از دومي ارواح است، و يا از اولي دنيا و از دومي آخرت، و يا از اولي آثار ديدني قدرت خدا و از دومي آثار نديدني قدرت او و اسرار خلقت است. وجه نادرستي اين اقوال اين است كه لفظ آيه از همه اينها عمومي‌تر است.

[وجه اينكه قرآن را قول رسولي كريم خواند].....


ترجمه تفسیر المیزان
1136

اشاره

اين دسته از آيات، فصل سوم از آيات سوره است كه مطالب سابق مربوط به حاقه را به لسان تصديق قرآن تاكيد مي‌كند، تا با تصديق قرآن حقانيت خبرهايي كه از مساله قيامت داد ثابت شود.

" فَلا أُقْسِمُ بِما تُبْصِرُونَ وَ ما لا تُبْصِرُونَ" از ظاهر آيه برمي‌آيد كه با سوگند خوردن به آنچه ديدني و آنچه ناديدني است، و يا به عبارت ديگر به غيب و شهادت، در حقيقت به مجموع خلائق سوگند خورده، ليكن اين سوگند شامل ذات متعاليه خداي تعالي نمي‌شود، زيرا از ادب قرآن به دور است كه خداي تعالي و خلائق او را در يك صف قرار دهد، و هر دو را به يك نحو و در عرض واحد تعظيم كند.

به طور كلي در سوگند خوردن به هر چيزي، نوعي تعظيم مورد آن سوگند است، و خلق خدا كه در اين آيات مورد سوگند قرار گرفته بدان جهت كه دست‌پرورده خدا است، جليل و جميل است، چون خود او جميل است، و به جز جميل نمي‌آفريند و چگونه چنين نباشد با اينكه خود او خلقت و فعل خود را ستوده، و خويشتن را بدان ثنا گفته و فرموده: " الَّذِي أَحْسَنَ كُلَّ شَيْ‌ءٍ خَلَقَهُ" «۱»، و نيز فرموده: " فَتَبارَكَ اللَّهُ أَحْسَنُ الْخالِقِينَ" «۲»، پس موجودات از ناحيه خداي تعالي جز خوبي ندارند، و هر بدي كه در آنها باشد از ناحيه خودشان است، و يا از ناحيه مقايسه يكي با ديگري است.

__________________________________________________

(۱)خدايي كه خلقت هر چيز را نيكو كرد. سوره الم سجده، آيه ۷.

(۲)پس چه بزرگ و پر بركت است خدا كه بهترين آفريننده است. سوره مؤمنون، آيه ۱۴.

ترجمه الميزان، ج‌۱۹،

  • نام منبع :
    ترجمه تفسیر المیزان
    موضوع :
    قرن 14
تعداد بازدید : 23405
صفحه از 1598
پرینت  ارسال به