535
ترجمه تفسیر المیزان

ما در تبليغ رسالت ما صادق و امين است، و آنهايي كه اين دستورات را رد مي‌كنند عذابي خوار كننده دارند.

" يَوْمَ يَبْعَثُهُمُ اللَّهُ جَمِيعاً فَيُنَبِّئُهُمْ بِما عَمِلُوا..."

كلمه" يوم" ظرف است براي جمله" و كافران عذابي اليم دارند" يعني در چنين روزي اين عذاب را دارند، در روزي كه خدا مبعوثشان مي‌كند كه روز حساب و جزاء است، و آن گاه آنان را از حقيقت همه آنچه كرده‌اند با خبر مي‌سازد.

" أَحْصاهُ اللَّهُ وَ نَسُوهُ"- كلمه" احصاء" به معناي احاطه داشتن به عدد هر چيز است، به طوري كه حتي يك عدد از آن از قلم نيفتد. راغب مي‌گويد: احصاء به معناي به دست آوردن عدد واقعي هر چيز است، مي‌گويند" أحصيت كذا". و اصل اين كلمه از ماده" حصا" است كه به معناي سنگريزه است. و اگر شمردن را از اين ماده ساخته‌اند، براي اين بوده كه عرب در شمردن هر چيزي به سنگريزه اعتماد مي‌كرده، هم چنان كه ما با انگشتان خود چيزي را مي‌شماريم «۱».

" وَ اللَّهُ عَلي كُلِّ شَيْ‌ءٍ شَهِيدٌ"- اين جمله تعليل است براي جمله" احصيه اللَّه" مي‌فرمايد: اگر گفتيم خدا عمل آنان را شمرده دارد، و خود آنان فراموش كرده‌اند، براي اين است كه خدا ناظر و شاهد بر هر چيز است.

و ما در تفسير آخر سوره حم سجده معناي شهادت خدا بر هر چيز را بيان كرديم.

بحث روايتي [(رواياتي در باره شان نزول آيات مربوط به ظهار)].....


ترجمه تفسیر المیزان
534

" ذلِكَ لِتُؤْمِنُوا بِاللَّهِ وَ رَسُولِهِ"- يعني اين كه چنين حكمي تشريع نموده، و اين كه چنين كفاره‌هايي واجب كرديم، و به اين وسيله رابطه همسري را حفظ نموديم، تا هر كس بخواهد بتواند به همسر خود برگردد. و از سوي ديگر اينكه او را به اين كفارات جريمه كرديم تا ديگر به سنت‌هاي دوران جاهليت برنگردد، همه اينها براي اين است كه شما به خدا و رسولش ايمان آورده، رسوم جاهليت را كنار بگذاريد.

" وَ تِلْكَ حُدُودُ اللَّهِ وَ لِلْكافِرِينَ عَذابٌ أَلِيمٌ"- كلمه" حد" در هر چيزي به معناي آن نقطه‌اي است كه آن چيز بدان منتهي مي‌شود. و از آن فراتر نمي‌رود، اين كلمه در اصل به معناي منع بوده. و منظور از جمله مورد بحث اين است كه خصال سه‌گانه بالا را بدين جهت واجب كرديم، و يا به طور كلي احكامي كه در شريعت مقرر نموديم همه حدود خدايند و با مخالفت خود از آن تعدي نكنيد، و كفار كه حدود ظهار و يا همه حدود و احكام تشريع شده ما را قبول ندارند عذابي دردناك دارند.

و ظاهرا مراد از كفار، همان كساني هستند كه حكم خدا را رد مي‌كنند و ظهار را به عنوان يك سنت مؤثر و مقبول مي‌پذيرند. مؤيد اين ظهور جمله" ذلِكَ لِتُؤْمِنُوا بِاللَّهِ وَ رَسُولِهِ" است كه مي‌فرمايد: اين سخن را بدان جهت گفتيم تا اذعان و يقين كنيد، كه حكم خدا حق است، و رسول او صادق و امين در تبليغ است، علاوه بر تاكيدي كه كرده و فرموده: " وَ تِلْكَ حُدُودُ اللَّهِ". البته احتمال هم دارد كه مراد از كفر، كفر عقيدتي نباشد، بلكه كفر عملي يعني نافرماني باشد." إِنَّ الَّذِينَ يُحَادُّونَ اللَّهَ وَ رَسُولَهُ كُبِتُوا كَما كُبِتَ الَّذِينَ مِنْ قَبْلِهِمْ..."

كلمه" محادة" كه مصدر فعل" يحادون" است به معناي ممانعت و مخالفت است. و كلمه" كبت" به معناي اذلال و خوار كردن است.

و اين آيه شريفه و آيه شريفه بعدش هر چند ممكن است مطلبي جديد و از نو بوده باشد، و بخواهد بفهماند كه مخالفت خدا و رسول او چه عواقبي در پي دارد، و ليكن از ظاهر سياق برمي‌آيد كه به آيه قبل نظر دارد و مي‌خواهد ذيل آن را تعليل نموده، بفهماند كه اگر از مخالفت و تعدي از حدود خدا نهي كرديم، و دستور داديم كه به خدا و رسول ايمان بياوريد، براي اين بود كه هر كس با خدا و رسول مخالفت كند ذليل و خوار مي‌شود هم چنان كه امت‌هاي قبل از اين امت، به همين خاطر ذليل شدند.

آن گاه مطلب را با جمله" وَ قَدْ أَنْزَلْنا آياتٍ بَيِّناتٍ وَ لِلْكافِرِينَ عَذابٌ مُهِينٌ" تاكيد نموده، مي‌فرمايد: هيچ شكي در اين نيست كه اين دستورات از ناحيه ما است، و اينكه رسول ترجمه الميزان، ج‌۱۹،

  • نام منبع :
    ترجمه تفسیر المیزان
    موضوع :
    قرن 14
تعداد بازدید : 23373
صفحه از 1598
پرینت  ارسال به