657
ترجمه تفسیر المیزان

جمله ديگر نبود، براي اينكه كسي به نهانها آگاه است، به طريق أولي به آشكارها عالم است.

و در جمله" وَ مَنْ يَفْعَلْهُ مِنْكُمْ فَقَدْ ضَلَّ سَواءَ السَّبِيلِ" كلمه" ذلك" اشاره است به پنهان ساختن مودت با كفار، و به تعبير ديگر: اشاره است به دوستي با آنان. و كلمه" سواء السبيل" از باب اضافه صفت به موصوف است، و معنايش" سبيل السواء" يعني طريق مستقيم است. و كلمه مذكور مفعول" ضل" است البته احتمال اين نيز هست كه منصوب به حذف حرف جر باشد، و تقدير آن" فقد ضل عن سواء السبيل" بوده باشد. و منظور از كلمه" سبيل"،" سبيل اللَّه" است.

[دوستي كردن با كفار از بغض و عداوت آنها نسبت به شما نمي‌كاهد و اگر به شما دست يابند...].....


ترجمه تفسیر المیزان
656

" مرضاة" مانند كلمه" رضا" مصدر و به معناي خشنودي است. و معناي جمله اين است كه:

اگر در راه رضاي من و جهاد در راه من بيرون شديد، ديگر دشمن مرا و دشمن خودتان را دوست مگيريد.

شرطي كه در آيه شريفه كرده از باب اشتراط حكم به امري محقق الوقوع است، كه هم نهي را تاكيد مي‌كند، و هم ملازمه ميان شرط و مشروط را اعلام مي‌دارد، مثل اين مي‌ماند كه پدري به فرزند خود بگويد" اگر پسر من هستي فلان كار را مكن" كه اين تعبير هم نهي را تاكيد مي‌كند، و هم مي‌فهماند ميان شرط و مشروط ملازمه است، و كسي كه فرزند من است ممكن نيست فلان كار را بكند.

" تُسِرُّونَ إِلَيْهِمْ بِالْمَوَدَّةِ وَ أَنَا أَعْلَمُ بِما أَخْفَيْتُمْ وَ ما أَعْلَنْتُمْ"- وقتي گفته مي‌شود" أسررت اليه حديثا"، معنايش اين است كه من فلان قصه را پنهاني به فلان كس رساندم، پس معناي" تُسِرُّونَ إِلَيْهِمْ بِالْمَوَدَّةِ" اين است كه در خفا به مشركين اطلاع مي‌دهيد كه دوستشان داريد- راغب «۱» اين طور معنا كرده. و كلمه" اعلان" ضد اخفاء و به معناي آشكار ساختن است. و جمله" أَنَا أَعْلَمُ" حال از فاعل" تسرون" است. و كلمه" أعلم" اسم تفضيل است، (يعني من داناترم). بعضي از مفسرين «۲» احتمال داده‌اند كه" اعلم" صيغه متكلم وحده از مضارع باشد، كه با حرف" باء" متعدي شده است، چون ماده" علم" گاهي با حرف" باء" متعدي مي‌شود، و گاهي بدون آن.

اين جمله استينافيه است، اما نه به طوري كه ربطي به ما قبل نداشته باشد، بلكه بيان ما قبل است، گويا شنونده وقتي آيه قبلي را شنيده، پرسيده: مگر ما چكار كرده‌ايم؟ در اين آيه پاسخ مي‌دهد: شما پنهاني به مشركين اطلاع مي‌دهيد كه ما دوستتان داريم، و حال آنكه من از هر كسي بهتر مي‌دانم، و بهتر خبر دارم آنچه را كه پنهاني و يا آشكارا انجام مي‌دهيد، يعني من گفتار و كردار شما را به علمي مي‌دانم كه اخفاء و اظهار شما نسبت به آن يكسان است.

پس معلوم مي‌شود مجموع دو جمله" بِما أَخْفَيْتُمْ وَ ما أَعْلَنْتُمْ" يك معنا را مي‌رساند، و آن اين است كه اخفاء و اظهار نزد خدا يكسان است، چون او به آشكار و نهان يك جور احاطه دارد، پس ديگر نبايد ايراد كرد كه آوردن جمله" بِما أَخْفَيْتُمْ" كافي بود، و احتياج به آن

__________________________________________________

(۱)مفردات راغب، ماده" سرر".

(۲)روح المعاني، ج ۲۸، ص ۶۸.

ترجمه الميزان، ج‌۱۹،

  • نام منبع :
    ترجمه تفسیر المیزان
    موضوع :
    قرن 14
تعداد بازدید : 23420
صفحه از 1598
پرینت  ارسال به