865
ترجمه تفسیر المیزان

" وَ أَطِيعُوا اللَّهَ وَ أَطِيعُوا الرَّسُولَ فَإِنْ تَوَلَّيْتُمْ فَإِنَّما عَلي رَسُولِنَا الْبَلاغُ الْمُبِينُ" از ظاهر اينكه كلمه" اطيعوا" را دو بار آورد، و نفرمود: " اطيعوا اللَّه و الرسول"، بر مي‌آيد كه منظور از اطاعت خدا با اطاعت رسول دو چيز است، و با هم اختلاف دارند، و از

__________________________________________________

(۱ و ۲)مجمع البيان، ج ۱۰، ص ۳۰۰.

(۳)سوره حديد، آيه ۲۲.

ترجمه الميزان، ج‌۱۹،


ترجمه تفسیر المیزان
864

پس خداي سبحان كه رب العالمين است لازمه ربوبيت عامه‌اش اين است كه او به تنهايي مالك هر چيز باشد، و مالك حقيقي ديگري غير او نباشد، و نظام جاري در عالم هستي مجموعي از انحاي تصرفات او در خلقش مي‌باشد، پس هيچ متحركي و هيچ چيز ساكني بدون اذن او حركت و سكون ندارد، و هيچ صاحب فعلي و هيچ قابل فعلي جز با سابقه علم و مشيت او فاعليت و قابليت ندارد، و علم و مشيت او خطاء نمي‌كند، و قضايش ردخور ندارد.

پس اعتقاد به اينكه خداي تعالي اللَّه يگانه است، اعتقادات مذكور را به دنبال دارد، و انسان را به آن حقايق رهنمون شده، قلب را آرامش مي‌بخشد، به طوري كه ديگر دچار اضطراب نمي‌شود، چون مي‌داند اسباب ظاهري مستقل در پديد آوردن آن حوادث نيستند، زمام همه آنها به دست خداي حكيم است، كه بدون مصلحت هيچ حادثه ناگواري پديد نمي‌آورد، و همين است معناي جمله" وَ مَنْ يُؤْمِنْ بِاللَّهِ يَهْدِ قَلْبَهُ".

ولي بعضي «۱» از مفسرين گفته‌اند: معناي آن اين است كه هر كس به توحيد خدا ايمان آورد و در برابر دستوراتش صبر كند، خداي تعالي قلبش را به گفتن" إِنَّا لِلَّهِ وَ إِنَّا إِلَيْهِ راجِعُونَ" هدايت مي‌كند. ولي اين وجه درست نيست، براي اينكه صبر را در معناي ايمان اخذ كرده.

بعضي «۲» ديگر گفته‌اند: معنايش اين است كه هر كس به خدا ايمان آورد، خدا قلبش را به سوي آنچه كه بايد بكند هدايت مي‌كند، در نتيجه در موارد ابتلا به گرفتاريها صبر مي‌كند، و در موارد عطايا شكر مي‌كند، و اگر ستمي به او برود طرف را مي‌بخشد. و اين وجه قريب به همان معنايي است كه ما براي جمله كرديم.

" وَ اللَّهُ بِكُلِّ شَيْ‌ءٍ عَلِيمٌ"- اين جمله تاكيد استثناي گذشته است، ممكن هم هست اشاره باشد به آنچه آيه سوره حديد افاده مي‌كرد، و مي‌فرمود: " ما أَصابَ مِنْ مُصِيبَةٍ فِي الْأَرْضِ وَ لا فِي أَنْفُسِكُمْ إِلَّا فِي كِتابٍ مِنْ قَبْلِ أَنْ نَبْرَأَها" «۳».

[اطاعت رسول (صلي اللَّه عليه و آله و سلم) اطاعت خدا و نافرمانيش نافرماني او است].....

  • نام منبع :
    ترجمه تفسیر المیزان
    موضوع :
    قرن 14
تعداد بازدید : 23374
صفحه از 1598
پرینت  ارسال به