875
ترجمه تفسیر المیزان

" وَ اسْمَعُوا وَ أَطِيعُوا وَ أَنْفِقُوا خَيْراً لِأَنْفُسِكُمْ"- اين قسمت از آيه جمله" فَاتَّقُوا اللَّهَ مَا اسْتَطَعْتُمْ" را تاكيد مي‌كند، و كلمه" سمع" به معناي استجابت و قبول پيشنهاد و دعوت است، كه مربوط به مقام التزام قلبي است، به خلاف طاعت كه انقياد در مقام عمل است، و كلمه" انفاق" به معناي بذل مال در راه خدا است (نه هر بذلي ديگر)، و كلمه" خيرا" اگر منصوب آمده به گفته صاحب كشاف «۲» به خاطر عاملي است كه حذف شده، و تقدير آن" و انفقوا و امنوا خيرا لانفسكم- انفاق كنيد و ايمان آوريد به چيزي كه براي خودتان خير است" مي‌باشد. احتمال هم دارد كلمه" انفقوا" در عين دلالت بر انفاق، متضمن معناي" قدموا" و يا نظير آن هم باشد، و معنا چنين باشد" وَ أَنْفِقُوا خَيْراً لِأَنْفُسِكُمْ- انفاق كنيد و با انفاق خيري را براي خود از پيش بفرستيد" كه در عبارت داخل گيومه كلمه" انفاق" متضمن معناي" از پيش بفرستيد" شده، شما مي‌توانيد چيز ديگري را فرض كنيد كه مقام آيه بر آن دلالت كند.

و اگر فرمود: " لانفسكم" و نفرمود: " لكم"، براي اين بود كه مؤمنين را بيشتر خوشدل سازد، و بفهماند اگر انفاق كنيد خيرش مال شما است، و به جز خود شما كسي از آن بهره‌مند نمي‌شود، چون انفاق دست و دل شما را باز مي‌كند، و در هنگام رفع نيازهاي جامعه خود

__________________________________________________

(۱)روح المعاني، ج ۲۸، ص ۱۲۷.

(۲)تفسير كشاف، ج ۴، ص ۵۵۱.

ترجمه الميزان، ج‌۱۹،


ترجمه تفسیر المیزان
874

از ما نخواسته آري هر چند اين معنا در جاي خود صحيح است، ليكن آيه مورد بحث ناظر به آن نيست. از آنچه گذشت دو نكته روشن گرديد.

نكته اول اينكه: ميان آيه" فَاتَّقُوا اللَّهَ مَا اسْتَطَعْتُمْ" و آيه" اتَّقُوا اللَّهَ حَقَّ تُقاتِهِ" هيچ منافاتي نيست، و اختلافي كه بين آن دو هست چيزي نظير اختلاف به مقدار و كيفيت است، در جمله اولي دستور مي‌دهد تقواي شما همه مواردي را كه در سعه و قدرت شما است فرا بگيرد، و در دومي دستور مي‌دهد تقواي شما در همه موارد متصف به حقيقت باشد، تقواي صوري و ظاهري نباشد، اولي راجع به كميت و مقدار تقوا است، دومي مربوط به كيفيت آن است.

نكته دوم اينكه: سخن بعضي «۱» از مفسرين كه گفته‌اند: جمله" فَاتَّقُوا اللَّهَ مَا اسْتَطَعْتُمْ" ناسخ جمله" اتَّقُوا اللَّهَ حَقَّ تُقاتِهِ" است، سخن درستي نيست، و فسادش روشن گرديد.

[معناي جمله: " وَ أَنْفِقُوا خَيْراً لِأَنْفُسِكُمْ" و وجه منصوب بودن كلمه" خيرا"].....

  • نام منبع :
    ترجمه تفسیر المیزان
    موضوع :
    قرن 14
تعداد بازدید : 25631
صفحه از 1598
پرینت  ارسال به