219
ترجمه تفسیر المیزان

وعده آمدنش را به عيسي و ساير انبيا ع داده بود، و در قرآن هم فرمود: (وَ تَمَّتْ كَلِمَةُ رَبِّكَ صِدْقاً وَ عَدْلًا، كلمه پروردگارت كه صدق و عدل بود اينك تمام شد). «۱»

[روايتي از امام صادق (ع) دال بر اينكه شريعت محمدي (ص) كامل ترين شرايع است]... ص: ۲۲۰

و در تفسير عياشي از عبد اللَّه بن وليد روايت كرده كه گفت: امام صادق ع فرمود: خداي تعالي در قرآن در باره موسي ع فرمود:" وَ كَتَبْنا لَهُ فِي الْأَلْواحِ مِنْ كُلِّ شَيْ‌ءٍ" «۲».

از اينجا مي‌فهميم كه پس همه چيز را براي موسي ننوشته، بلكه از هر چيزي مقداري نوشته، و نيز در باره عيسي ع فرموده:" لِأُبَيِّنَ لَكُمْ بَعْضَ الَّذِي تَخْتَلِفُونَ فِيهِ"»

و ما مي‌فهميم كه پس همه معارف مورد اختلاف را بيان نكرده، و در باره محمد ص فرموده:" وَ جِئْنا بِكَ شَهِيداً عَلي هؤُلاءِ وَ نَزَّلْنا عَلَيْكَ الْكِتابَ تِبْياناً لِكُلِّ شَيْ‌ءٍ" «۴» و «۵» مؤلف: در بصائر الدرجات همين معنا را از عبد اللَّه بن وليد به دو طريق روايت كرده است و اينكه امام ع فرمود: (قال اللَّه لموسي...)، اشاره است به اينكه آيه شريفه:

" فِي الْأَلْواحِ مِنْ كُلِّ شَيْ‌ءٍ" بيانگر و مفسر آيه ديگري است كه در باره تورات فرموده:" وَ تَفْصِيلًا لِكُلِّ شَيْ‌ءٍ"، و مي‌خواهد بفرمايد تفصيل هر چيز از بعضي جهات است، نه از هر جهت، زيرا اگر در تورات همه چيز را از همه جهت بيان كرده بود. ديگر معنا نداشت بفرمايد: (مِنْ كُلِّ شَيْ‌ءٍ) پس همين جمله شاهد بر آن است كه در تورات هر چند همه چيز بيان شده، ولي از هر جهت بيان نشده، دقت بفرمائيد. «۶»

بحث فلسفي... ص: ۲۲۰

[(در باره نبوت عامه از جهت اثر آن در كمال يابي انسان)]... ص: ۲۲۰

مساله نبوت عامه از اين نظر كه خود يك نحوه تبليغ احكام و قوانين تشريع شده است و

__________________________________________________

(۱)سوره انعام آيه ۱۱۵

(۲)و ما برايش در الواح از هر چيزي مقداري نوشتيم." سوره اعراف آيه ۱۴۵"

(۳)عيسي گفت: من مبعوث شدم، تا بعضي از مسائل را كه در آن اختلاف داريد برايتان بيان كنم." سوره زخرف آيه ۶۳"

(۴)كه از جمله اولي مي‌فهميم پيامبر اسلام آنچه آن دو بزرگوار آوردند گواهي كرده، و بعلاوه كتاب خودش همه چيز را بيان نموده است." سوره نحل آيه ۱۹"

(۵)تفسير عياشي ج ۲ ص ۲۶۶

(۶)بصائر الدرجات ص ۲۲۷

ترجمه الميزان، ج‌۲،


ترجمه تفسیر المیزان
218

به زمين كه دار بليه و تناسل ذريه است فرود آورد، و از ميان فرزندان او انبيايي برگزيد، و از آنان پيمان گرفت كه در گرفتن وحي و در تبليغ رسالت او رعايت امانت را بكنند، و هر يك از اين انبيا وقتي مبعوث شدند كه بيشتر مردم معاصرش عهد خدا را شكسته، و حق او را نشناختند، و شريكها برايش گرفتند، و شيطان آنان را در معرفت خدا سرگردان، و از عبادت او منصرف كرده بود.

در اين موقع خداي تعالي پيغمبران خود را يكي پس از ديگري به سويشان گسيل مي‌داشت، تا از ايشان بخواهند پيماني را كه در فطرت خود با خدا بسته‌اند رعايت كنند، و نيز نعمت‌هاي الهي را كه فراموش كرده‌اند به يادشان آورند، و از راه تبليغ، حجت خداي را بر آنان تمام نمايند، و نيز از اين راه دفينه‌هاي نهفته در عقول بشر را تحريك و بيدار سازند، و آيات قدرت الهي را كه از هر سو بر آنان احاطه دارد به ايشان نشان دهند، از بالاي سر، آيت آسماني بي‌پايه را و از پائين آيت گهواره زمين را، و آياتي كه در معاش آنان و مايه زندگي آنان است، و نيز اجلها كه ايشان را فاني مي‌سازد، و بيماريها و ناملايماتي كه ايشان را پير، و زمين‌گير مي‌كند، و حوادث غير منتظره‌اي كه هر لحظه و پشت سرهم به ايشان رو مي‌آورد.

و خداي تعالي هرگز خلق خود را از نبي مرسل و كتابي منزل و يا حجتي تمام شده و راهي مستقيم و هموار خالي نگذاشته پيغمبراني كه كمي طرفداران و نفرات، به قصور از انجام رسالت وادارشان نكرد، و كثرت نفرات دشمن و مكذبين از كارشان باز نداشت، و هر يك پيغمبر بعدي خود را مي‌شناخت، و گاهي او را به مردم هم معرفي مي‌كرد، روزگار بشريت تا بود چنين بود، و اين معنا در نسلها كه منقرض شد و نسلهايي كه جانشين آنان گشت جريان داشت، تا آنكه خداي سبحان محمد ص را براي وفاي به وعده‌هايش مبعوث كرد، تا آخرين پيامبر خود را هم مبعوث كرده باشد. (تا آخر خطبه). «۱»

مؤلف: اينكه در روايت داشت: (اجتالتهم) معنايش همان (سرگردان كرد) است، چون از ماده جولان است كه به معناي به هر طرف دويدن است، و اينكه فرمود: (واتر اليهم) به معناي فرستادن يكي پس از ديگري است، و كلمه (اوصاب) جمع وصب و به معناي مرض است، و كلمه (احداث) جمع حدث است، كه به معناي حادثه‌هاي ناگوار است، و اينكه فرمود: (نسلت القرون) معنايش اين است كه نسل‌هايي در گذشته و كلمه (انجاز عدته) به معناي محقق ساختن وعده است، و مراد به اين وعده همان است كه قبل از آمدن پيامبر اسلام

__________________________________________________

(۱)نهج البلاغه خطبه ۱ ص ۲۴ تا ۲۶

ترجمه الميزان، ج‌۲،

  • نام منبع :
    ترجمه تفسیر المیزان
    موضوع :
    قرن 14
تعداد بازدید : 15991
صفحه از 688
پرینت  ارسال به