287
ترجمه تفسیر المیزان

بيان آيات... ص: ۲۸۸

[معناي خمر و ميسر و ذكر چگونگي بازي ميسر]... ص: ۲۸۸

يَسْئَلُونَكَ عَنِ الْخَمْرِ وَ الْمَيْسِرِ..."

كلمه (خمر) بطوري كه از لغت استفاده مي‌شود به معناي هر مايع مست كننده است، مايعي كه اصلا به اين منظور درستش مي‌كنند، و اصل در معنايش ستر (پوشيدن) است، و اگر مسكر را خمر و پوشاننده خواندند، بدين جهت است كه عقل را مي‌پوشاند، و نمي‌گذارد ميان خوب و بد و خير و شر را تميز دهد، روپوش را هم كه زنان با آن سر خود را مي‌پوشانند از همين جهت خمار مي‌گويند، و نيز مي‌گويند (خمرت الاناء) يعني من روي ظرف را پوشاندم، و نيز اگر مي‌گويند (اخمرت العجين) معنايش اين است كه من مايه خمير را داخل خمير كردم، و اگر مايه را خمير گفته‌اند، به اين جهت است كه قبلا خمير مي‌شود، و رويش را مي‌پوشانند.

و خمر به معناي مسكر در عرب تنها در شراب انگور و خرما و جو استعمال مي‌شده چون غير اين چند قسم مسكري نمي‌شناختند و بعدها مردم به تدريج اقسام آن را زياد كردند كه هم از جهت نوع بسيار شد، و هم از حيث درجه سكرش انواع مختلفي پيدا كرد، و به هر حال همه انواعش خمر است.

و كلمه (ميسر) در لغت به معناي قمار است، و مقامر (قمارباز) را ياسر مي‌گويند، و اصل در معنايش سهولت و آساني است، و اگر قمارباز را آسان خواندند به اين مناسبت است كه قمارباز بدون رنج و تعب و به آساني مال ديگران را به چنگ مي‌آورد، بدون اينكه كسبي كند، يا بيلي بزند، و عرقي بريزد البته ميسر در عرب بيشتر در يك نوع خاصي از قمار استعمال مي‌شود، و آن عبارت است از انداختن چوبه تير كه از لام و اقلامش هم مي‌گويند.

و اما چگونگي اين بازي اينطور بوده كه شتري را مي‌خريدند و نحر مي‌كردند، و آن را بيست و هشت قسمت مي‌كردند، آن گاه ده چوبه تير كه يكي نامش فذ، و دوم توأم، و سوم رقيب و چهارم حلس، و پنجم نافس، و ششم مسبل، و هفتم معلي، و هشتم منيح، و نهم سنيح، و دهم رغد، نام داشت قرار مي‌دادند، و همه مي‌دانستند كه از اين بيست و هشت سهم يك جزء سهم فذ است، و دو جزء سهم توأم، و سه جزء سهم رقيب، و چهار جزء سهم حلس و پنج قسمت سهم نافس، و شش سهم از آن مسبل، و هفت قسمت كه از همه بيشتر است از آن معلي است، و هشتم و نهم و دهم سهم نداشتند، آن گاه به شكل بخت‌آزمايي دست مي‌بردند، و يكي از آن ده تير را بيرون مي‌آوردند، اگر فذ بيرون مي‌شد، يك سهم از بيست و هشت سهم را به كسي كه

ترجمه الميزان، ج‌۲،


ترجمه تفسیر المیزان
286

[سوره البقرة (۲): آيات ۲۱۹ تا ۲۲۰]... ص: ۲۸۷

اشاره

يَسْئَلُونَكَ عَنِ الْخَمْرِ وَ الْمَيْسِرِ قُلْ فِيهِما إِثْمٌ كَبِيرٌ وَ مَنافِعُ لِلنَّاسِ وَ إِثْمُهُما أَكْبَرُ مِنْ نَفْعِهِما وَ يَسْئَلُونَكَ ما ذا يُنْفِقُونَ قُلِ الْعَفْوَ كَذلِكَ يُبَيِّنُ اللَّهُ لَكُمُ الْآياتِ لَعَلَّكُمْ تَتَفَكَّرُونَ (۲۱۹) فِي الدُّنْيا وَ الْآخِرَةِ وَ يَسْئَلُونَكَ عَنِ الْيَتامي قُلْ إِصْلاحٌ لَهُمْ خَيْرٌ وَ إِنْ تُخالِطُوهُمْ فَإِخْوانُكُمْ وَ اللَّهُ يَعْلَمُ الْمُفْسِدَ مِنَ الْمُصْلِحِ وَ لَوْ شاءَ اللَّهُ لَأَعْنَتَكُمْ إِنَّ اللَّهَ عَزِيزٌ حَكِيمٌ (۲۲۰)

ترجمه آيات... ص: ۲۸۷

از تو حكم شراب و قمار را مي‌پرسند بگو در آن دو گناهي است بزرگ و منافعي است براي مردم اما اثر سوء آن دو در دلها بيش از منافع صوري آنها است و نيز از تو مي‌پرسند چه تعداد انفاق كنند؟ بگو حد متوسط را خدا اينچنين آيات را برايتان بيان مي‌كند تا شايد تفكر كنيد (۲۱۹).

هم در باره دنيا تفكر كنيد و هم در باره آخرت و از تو مساله ايتام را مي‌پرسند بگو اصلاح امور آنان بهتر است از رها كردن آنان از ترس اينكه مبادا از مال آنان بطرف شما آيد و اگر با آنان اختلاف كنيد برادران شمايند و خدا مفسد شما را از مصلحتان مي‌شناسد و اگر خدا مي‌خواست شما را به مشقت مي‌انداخت (۲۲۰)

ترجمه الميزان، ج‌۲،

  • نام منبع :
    ترجمه تفسیر المیزان
    موضوع :
    قرن 14
تعداد بازدید : 15769
صفحه از 688
پرینت  ارسال به