319
ترجمه تفسیر المیزان

است.

[امر به ازدواج و تناسل و ديگر دستوراتي كه مربوط به زندگاني دنيوي است به امر به عبادت و ذكر خدا منتهي مي‌شوند]]... ص: ۳۲۰

" وَ قَدِّمُوا لِأَنْفُسِكُمْ، وَ اتَّقُوا اللَّهَ، وَ اعْلَمُوا أَنَّكُمْ مُلاقُوهُ، وَ بَشِّرِ الْمُؤْمِنِينَ..."

گفتيم: مراد از اينكه فرمود:" قَدِّمُوا لِأَنْفُسِكُمْ"- كه يا خطاب به مردان است، و يا به مردان و زنان هر دو،- واداشتن انسانها به ازدواج و تناسل است، تا نوع بشر در زمين باقي بماند، و اين هم معلوم است كه غرض خداي سبحان از بقاي نوع بشر در زمين، بقاي دين او، و ظهور توحيد و پرستش او است، و براي اين است كه جوامع بشري باشند تا با تقواي عمومي خود او را بپرستند، هم چنان كه فرمود:" وَ ما خَلَقْتُ الْجِنَّ وَ الْإِنْسَ إِلَّا لِيَعْبُدُونِ" «۱».

بنا بر اين اگر دستوراتي مي‌دهد كه با حيات آنان و بقايشان مرتبط است، براي اين است كه به اين وسيله آنان را به عبادت پروردگارشان برساند، نه براي اينكه بيشتر به دنيا بگروند، و در شهوات شكم و فرج فرو رفته، در وادي غي و غفلت سرگردان شوند.

پس مراد از جمله (و براي خود مقدم بداريد) هر چند مساله توالد و تقديم داشتن افرادي جديد الوجود به بشريت و جامعه است، بشريتي كه همه روز افراد زيادي از آن دستخوش مرگ و فنا مي‌شود، و به مرور زمان عددش نقصان مي‌پذيرد، و ليكن اين مطلوبيت في نفسه نيست غرض به خود توالد تعلق نگرفته، بلكه براي اين است كه با توالد و آمدن افرادي جديد به روي زمين ذكر خداي سبحان در زمين باقي بماند، و افراد صالحي داراي اعمال صالح پديد آيند، تا خيرات و مثوباتشان هم عايد خودشان شود، و هم عايد پدراني كه باعث پديد آمدن آنان شدند، هم چنان كه فرمود:" وَ نَكْتُبُ ما قَدَّمُوا وَ آثارَهُمْ" «۲».

بياني كه از نظر خواننده گذشت اين احتمال را تاييد مي‌كند كه مراد از تقديم براي خود از پيش فرستادن اعمال صالح است، براي روز قيامت، هم چنان كه در جايي ديگر فرموده:

َوْمَ يَنْظُرُ الْمَرْءُ ما قَدَّمَتْ يَداهُ"

«۳» و نيز فرموده:" وَ ما تُقَدِّمُوا لِأَنْفُسِكُمْ مِنْ خَيْرٍ، تَجِدُوهُ عِنْدَ اللَّهِ هُوَ خَيْراً وَ أَعْظَمَ أَجْراً" «۴».

پس جمله:" وَ قَدِّمُوا لِأَنْفُسِكُمْ وَ اتَّقُوا اللَّهَ وَ اعْلَمُوا أَنَّكُمْ مُلاقُوهُ" «۵» از نظر سياق نظير آيه:

__________________________________________________

(۱)من جن و انس را نيافريدم مگر براي اينكه مرا بپرستند." سوره ذاريات آيه ۵۶"

(۲)ما هم اعمال خود آنان را مي‌نويسيم، و هم آثارشان را." سوره يس آيه ۱۲"

(۳)روزي كه هر كسي به تماشاي آنچه از پيش فرستاده مي‌ايستد." سوره نبا آيه ۴۱" [...]

(۴)و آنچه را از پيش براي خود فرستاديد، نزد خدايش مي‌يابيد، كه اگر خير بود خيرتر شده، و اجري عظيم دارد." سوره مزمل آيه ۲۰"

(۵)از پيش براي خود بفرستيد، و از خدا بترسيد، و بدانيد كه روزي آنچه را كرده‌ايد خواهيد ديد.

ترجمه الميزان، ج‌۲،


ترجمه تفسیر المیزان
318

دلالت دارد بر اينكه حرمت اجتماع با زنان در حال حيض خود نوعي تطهير زنان از پليدي است، و خداي سبحان هميشه تطهير را دوست مي‌دارد، و بر بندگان خود منت مي‌گذارد، كه تطهيرشان كرده مي‌فرمايد:" ما يُرِيدُ اللَّهُ لِيَجْعَلَ عَلَيْكُمْ مِنْ حَرَجٍ وَ لكِنْ يُرِيدُ لِيُطَهِّرَكُمْ، وَ لِيُتِمَّ نِعْمَتَهُ عَلَيْكُمْ" «۱».

و معلوم است كه اين معنا قابل نسخ نيست، و نمي‌شود آن را با امثال آيه:" نِساؤُكُمْ حَرْثٌ لَكُمْ، فَأْتُوا حَرْثَكُمْ أَنَّي شِئْتُمْ..."، مقيد كرد چون اين آيه اولا مي‌خواهد آزادي دهد، و علت آزاد شدن مردم با علت تحريم يعني آزار بودن حيض جمع مي‌شود، و در نتيجه در برداشتن حرمت كاري نمي‌تواند بكند، و ثانيا آيه حرث مشتمل بر جمله:" وَ قَدِّمُوا لِأَنْفُسِكُمْ..." است، كه به خوبي از آن استفاده مي‌شود كه حرث بودن زنان نمي‌تواند ناسخ آيه محيض باشد، چه بعد از آن آيه نازل شده باشد، و چه قبل از آن

[حاصل كلام در معناي جمله" زنان شما كشتزار شمايند"]... ص: ۳۱۹

پس حاصل كلام در معناي آيه اين شد كه نسبت زنان به جامعه انساني نسبت كشتزار است به انسان كشت‌كار، همانطور كه كشتزار براي بقاي بذر لازم است، و اگر نباشد بذرها به كلي نابود مي‌شود، و ديگر غذايي براي حفظ حيات و ابقاي آن نمي‌ماند، همچنين اگر زنان نباشند نوع انساني دوام نمي‌يابد، و نسلش قطع مي‌شود، آري خداي سبحان تكون و پديد آمدن انسان، و يا بگو به صورت انسان در آمدن ماده را تنها در رحم مادران قرار داده، و از سوي ديگر طبيعت مردان را طوري قرار داده كه متمايل و منعطف به سوي زنان است با اينكه مقداري از آن ماده اصلي در خود مردان هم وجود دارد، و در نتيجه ميان دو دسته از انسانها مودت و رحمت قرار داده و چون چنين بوده قطعا غرض از پديد آوردن اين جذبه و كشش، پديد آوردن وسيله‌اي بوده براي بقاي نوع، پس ديگر معنا ندارد، آن را مقيد به وقتي و يا محلي معين نموده، از انجام آن در زماني و مكاني ديگر منع كند، بله مگر آنكه در يك موردي خاص انجام اين عمل مزاحم با امري ديگر شود، امري كه في نفسه واجب بوده، و اهمالش جايز نباشد، و با اين بيان معناي جمله:" وَ قَدِّمُوا لِأَنْفُسِكُمْ" به خوبي روشن مي‌شود.

يكي از تفسيرهاي عجيب و غريب استدلالي است كه بعضي به جمله" نِساؤُكُمْ حَرْثٌ لَكُمْ..." كرده‌اند، بر اينكه در هنگام جماع عزل (يعني بيرون ريختن نطفه) جايز است، با اينكه آيه شريفه هيچ نظري به اين جهت ندارد، تا اطلاقش شامل آن شود، نظير اين حرف تفسير ديگري است كه گفتن بسم اللَّه قبل از جماع را از جمله:" وَ قَدِّمُوا لِأَنْفُسِكُمْ..." استفاده كرده

__________________________________________________

(۱)خدا نمي‌خواهد شما را به زحمت اندازد، بلكه مي‌خواهد پاكتان كند و نعمت خود بر شما تمام كند." سوره مائده آيه ۷"

ترجمه الميزان، ج‌۲،

  • نام منبع :
    ترجمه تفسیر المیزان
    موضوع :
    قرن 14
تعداد بازدید : 15760
صفحه از 688
پرینت  ارسال به