73
ترجمه تفسیر المیزان

پس اولين تصرفي كه از خود در مال احساس مي‌كند همان خوردن است، و بهمين جهت هر قسم تصرف و گرفتن و مخصوصا در مورد اموال را خوردن مال مي‌نامند، و اين اختصاص به لغت عرب ندارد، زبان فارسي و ساير لغات نيز اين اصطلاح را دارند.

كلمه (اموال)جمع مال است، كه به معناي هر چيزي است كه مورد رغبت انسانها قرار بگيرد، و بخواهند كه مالك آن شوند، و گويا اين كلمه از مصدر ميل گرفته شده، چون مال چيزي است كه دل آدمي به سوي آن متمايل است.

و كلمه (بين)به معناي فاصله‌اي است كه به دو چيز يا بيشتر نسبت داده مي‌شود، مي‌گوئيم بين آن دو و يا بين آنها و كلمه (باطل) در مقابل حق است كه به معناي امري است كه به نحوي ثبوت داشته باشد، پس باطل چيزي است كه ثبوت ندارد و اينكه حكم (مخوريد مال خود را به باطل) را مقيد كرد به قيد (بينكم) دلالت دارد بر اينكه مجموعه اموال دنيا متعلق است به مجموعه مردم دنيا، منتها خداي تعالي از راه وضع قوانين عادله اموال را ميان افراد تقسيم كرده، تا مالكيت آنان به حق تعديل شود، و در نتيجه ريشه‌هاي فساد قطع گردد، قوانيني كه تصرفات بيرون از آن قوانين هر چه باشد باطل است.

[امضاي مالكيت خصوصي در قرآن]... ص: ۷۴

پس اين آيه شريفه به منزله بيان و شرح است براي آيه شريفه:" خَلَقَ لَكُمْ ما فِي الْأَرْضِ جَمِيعاً"، و اگر اموال را اضافه كرد به ضميري كه به مردم بر مي‌گردد، و فرمود: (اموالتان)، براي اين بود كه اصل مالكيت را كه بناي مجتمع انساني بر آن مستقر شده، امضا كرده و محترم شمرده باشد.

آري بشر از اولين روزي كه در روي پهناي زمين زندگي و سكونت كرده تا آنجا كه تاريخ نشان مي‌دهد في الجمله اصل مالكيت را به رسميت شناخته است و اين اصل در قرآن كريم در بيش از صد مورد به لفظ ملك و مال و يا لام ملك و يا جانشيني افرادي در تصرف اموال افرادي ديگر تعبير شده و در اينجا حاجتي به ذكر همه آن موارد نيست.

و نيز در مواردي از قرآن كريم با معتبر شمردن لوازم مالكيت شخصي اين نوع مالكيت را امضا فرموده، مثلا يكي از لوازم مالكيت صحت خريد و فروش است، و اسلام فرموده:" أَحَلَّ اللَّهُ الْبَيْعَ" «۱» يكي ديگر معاملات ديگري است كه با تراضي طرفين صورت بگيرد كه در اين باره فرموده:" لا تَأْكُلُوا أَمْوالَكُمْ بَيْنَكُمْ بِالْباطِلِ إِلَّا أَنْ تَكُونَ تِجارَةً عَنْ تَراضٍ" «۲» و نيز فرموده:

__________________________________________________

(۱)خدا خريد و فروش را حلال كرده." سوره بقره آيه ۲۷۵"

(۲)اموال خود را در بين خود به باطل مخوريد، مگر آنكه معامله‌اي ناشي از رضايت طرفين باشد.

" سوره نساء آيه ۲۸" [...]

ترجمه الميزان، ج‌۲،


ترجمه تفسیر المیزان
72

[سوره البقرة (۲): آيه ۱۸۸]... ص: ۷۳

اشاره

وَ لا تَأْكُلُوا أَمْوالَكُمْ بَيْنَكُمْ بِالْباطِلِ وَ تُدْلُوا بِها إِلَي الْحُكَّامِ لِتَأْكُلُوا فَرِيقاً مِنْ أَمْوالِ النَّاسِ بِالْإِثْمِ وَ أَنْتُمْ تَعْلَمُونَ (۱۸۸)

ترجمه آيه... ص: ۷۳

و اموال خود را در بين خود به باطل مخوريد و براي خوردن مال مردم قسمتي از آن را به طرف حكام به رشوه و گناه سرازير منمائيد با اينكه مي‌دانيد كه اين عمل حرام است (۱۸۸)

بيان آيه... ص: ۷۳

اشاره

" وَ لا تَأْكُلُوا أَمْوالَكُمْ بَيْنَكُمْ بِالْباطِلِ" منظور از اكل اموال مردم گرفتن آن و يا مطلق تصرف در آن است، كه بطور مجاز خوردن مال مردم ناميده مي‌شود، مصحح اين اطلاق مجازي آن است كه خوردن نزديك‌ترين و قديمي‌ترين عمل طبيعي است كه انسان محتاج به انجام آن است، براي اينكه آدمي از اولين روز پيدايشش اولين حاجتي كه احساس مي‌كند، و اولين عملي كه بدان مشغول مي‌شود تغذي است، سپس رفته رفته به حوائج ديگر طبيعي خود از قبيل لباس و مسكن و ازدواج پي مي‌برد،

ترجمه الميزان، ج‌۲،

  • نام منبع :
    ترجمه تفسیر المیزان
    موضوع :
    قرن 14
تعداد بازدید : 16016
صفحه از 688
پرینت  ارسال به