137
تفسیر مجمع البیان (ترجمه)

بيان آيه ۲۵... ص: ۱۴۰

لغت... ص: ۱۴۰

جار: همسايه جنب: دور از بستگان، قربي: نزديك مختال: خودخواه، كسي كه به خيال و پندار، براي خود چيزي تصور مي‌كند كه در او نيست. اينكه اسب را «خيل» گويند بخاطر اين است كه در راه رفتن كبر مي‌ورزد.

فخور: كسي كه مناقب و محاسن خود را از راه كبر و خودنمايي، برمي‌شمارد.

اگر كسي مناقب و محاسن خود را براي اعتراف به نعمت برشمارد، فخور نيست بلكه شكور است.

اعراب... ص: ۱۴۰

وَ بِالْوالِدَيْنِ إِحْساناً: مصدر منصوب است به فعل محذوف. يعني «احسنوا بالوالدين احسانا» ممكن است مفعول به باشد به تقدير «استوصوا بالوالدين احسانا»

مقصود... ص: ۱۴۰

پس از آن كه خداوند در باره يتيمان و زنان و شوهران، بمكارم اخلاق، امر كرد، اكنون يك سلسله از امور معنوي و كارهاي پسنديده را كه لازمه زندگي انسانهاي واقعي است، بآنها گوشزد مي‌كند. ابتدا مردم را به خدا پرستي امر كرده، فرمود:

وَ اعْبُدُوا اللَّهَ وَ لا تُشْرِكُوا بِهِ شَيْئاً: خدا را به يكتايي و عظمت، پرستش كنيد و كسي را در عبادت، شريكش مگردانيد، زيرا پرستش، براي غير خدا شايسته نيست و

ترجمه مجمع البيان في تفسير القرآن، ج‌۵،


تفسیر مجمع البیان (ترجمه)
136

و شوهر مرافعه را پيش او برده‌اند. ظاهر اخباري كه از امام باقر (ع) و امام صادق (ع) نقل شده، همين است. سدي گويد: مقصود زن و شوهر و بستگان ايشان است. و نيز اختلاف شده است كه آيا حكم‌ها اگر صلاح را در طلاق ديدند، حق طلاق دادن دارند يا ندارند؟ از روايات اصحاب ما استنباط مي‌شود كه آنها چنين حقي ندارند مگر اينكه از خود زن و شوهر مشورت كنند و آنها را به طلاق راضي بيابند. سعيد بن جبير و شعبي و سدي گويند: آنها حق طلاق دادن دارند و روايتي هم در اين باره از علي (ع) نقل كرده‌اند. كساني كه چنين گفته‌اند، معتقدند كه حكم‌ها وكيلند.

إِنْ يُرِيدا إِصْلاحاً يُوَفِّقِ اللَّهُ بَيْنَهُما: اگر دو حكم اراده اصلاح داشته باشند، خداوند ميان ايشان موافقت برقرار مي‌كند تا به آنچه صلاح است حكم كنند. اين معني از ابن عباس و سعيد بن جبير و سدي است. برخي گفته‌اند: يعني اگر دو حكم اراده اصلاح زن و شوهر داشته باشند، خداوند ميان آنها الفت برقرار مي‌كند و دشمني را از ميان برمي‌دارد.

إِنَّ اللَّهَ كانَ عَلِيماً خَبِيراً: خداوند به اراده دو حكم دانا و بمصالح و منافع شما آگاه است

ترجمه مجمع البيان في تفسير القرآن، ج‌۵،

  • نام منبع :
    تفسیر مجمع البیان (ترجمه)
    موضوع :
    قرن 14
تعداد بازدید : 5930
صفحه از 317
پرینت  ارسال به