183
تفسیر مجمع البیان (ترجمه)

است. ما از شما اطمينان نداريم و ممكن است مكري باشد. اگر مي‌خواهي با تو پيمان ببنديم، اين دو بت را سجده كن و به آنها ايمان بياور، وي سجده كرد. اين است معناي:

«يُؤْمِنُونَ بِالْجِبْتِ وَ الطَّاغُوتِ». سپس كعب به اهل مكه گفت: سي تن از شما و سي تن از ما سينه‌هاي خود را بديوار كعبه مي‌چسبانيم و با پروردگار خانه پيمان مي‌بنديم كه در راه جنگ با محمد ص كوشش كنيم. پس در اين مورد ابو سفيان به كعب گفت تو كتاب مي‌خواني و علم داري و ما امي هستيم و چيزي نمي‌دانيم آيا ما هدايت يافته‌تر و بحق نزديكتريم يا محمد ص؟ كعب گفت: دين خود را بر من عرضه كنيد.

ابو سفيان گفت: ما براي حاجيان، شتران برجسته كوهان، نحر مي‌كنيم و به آنها آب مي‌دهيم و ميهمان را گرامي مي‌داريم و اسير را آزاد مي‌كنيم و صله رحم مي‌كنيم و عمره خانه خدا و طواف بجاي مي‌آوريم و اهل حرم هستيم. محمد از دين پدرانش دست كشيد و قطع رحم كرد و از حرم جدا شد. دين ما قديم و دين او جديد است. كعب گفت:

بخدا شما هدايت يافته‌تر از محمد ص هستيد. از اينرو اين آيه‌ها نازل گرديدند.

مقصود... ص: ۱۸۶

بنا بر اين، مقصود كعب بن اشرف و جمعي از يهوديان است كه با او بودند، از اينرو خداوند كارهاي قبيح آنها را بيان مي‌كند و بر زشتي‌هاي گذشته آنها زشتي‌هاي ديگري افزوده، مي‌فرمايد:

أَ لَمْ تَرَ إِلَي الَّذِينَ أُوتُوا نَصِيباً مِنَ الْكِتابِ يُؤْمِنُونَ بِالْجِبْتِ وَ الطَّاغُوتِ: اينها به جبت و طاغوت كه نام دو بت از بتهاي قريش است ايمان مي‌آورند و كعب بن اشرف براي آنها سجده مي‌كند.

وَ يَقُولُونَ لِلَّذِينَ كَفَرُوا هؤُلاءِ أَهْدي مِنَ الَّذِينَ آمَنُوا سَبِيلًا: عكرمه و جماعتي از مفسران گويند: آنها به ابو سفيان و يارانش گويند اينها از محمد ص و اصحابش به راه دين نزديكترند. ابن عباس گويد: مقصود حي بن اخطب و كعب بن اشرف و سلام بن ابي الحقيق و ابو رافع در جماعتي از علماي يهود است و جبت، بتها و طاغوت، آنهايي هستند كه به دروغ مطالبي از زبان بتها براي مردم، بيان مي‌كردند.

ترجمه مجمع البيان في تفسير القرآن، ج‌۵،


تفسیر مجمع البیان (ترجمه)
182

بيان آيه ۵۱ و ۵۲... ص: ۱۸۵

لغت... ص: ۱۸۵

جبت: در لغت عرب صرف ندارد و بنا بروايتي از سعيد بن جبير اين كلمه در لغت اهل حبشه بمعني سحر (يا ساحر) است. ممكن است اين كلمه در زبان عرب و اهل حبشه به يك معني بوده است. يا اينكه عرب، كلمه را از حبشيان گرفته است.

لعنت: دور ساختن از رحمت خداوند بخاطر معصيت و براي كيفر از اينرو لعنت كردن حيوانات صحيح نيست و همچنين اشخاص ديوانه و كودكان. چه اينها تكليفي ندارند تا بخاطر ترك آن سزاوار لعنت باشند. اگر منظور اين باشد كه اينها را لعن كنند و منظور فقط دوري باشد نه كيفر، عيبي ندارد.

اعراب... ص: ۱۸۵

سبيلا: تميز نسبت اولئك: اسم اشاره جمع، مفرد آن در معني «ذا» است. چنان كه «نسوة» در معني جمع «امراه» است در «اولاء» ها براي تنبيه اضافه مي‌شود لكن در «اولئك» ها اضافه نمي‌شود، زيرا حرف كاف، كه براي خطاب است، متضمن تنبيه نيز هست.

شان نزول... ص: ۱۸۵

عكرمه گويد: ابو برزه، در جاهليت سحر مي‌كرد و مردم مسلمان باو مراجعه مي‌كردند و رغبت نشان مي‌دادند، از اين جهت آيه نازل شد. اكثر مفسران گويند: پس از جنگ احد، كعب بن اشرف با هفتاد سوار از يهوديان، بمكه رفت كه با قريش بعنوان مخالفت با پيامبر پيماني ببندند و عهدي كه ميان ايشان و پيامبر بود زير پا گذارند. كعب بر ابو سفيان وارد و مورد احترام واقع شد و ساير يهوديان بخانه‌هاي قريش رفتند. اهل مكه به ايشان گفتند: شما اهل كتاب هستيد و محمد ص صاحب كتاب

ترجمه مجمع البيان في تفسير القرآن، ج‌۵،

  • نام منبع :
    تفسیر مجمع البیان (ترجمه)
    موضوع :
    قرن 14
تعداد بازدید : 5639
صفحه از 317
پرینت  ارسال به